Body Mass Index (BMİ) yəni Bədən Kütlə İndeksi çəkinizin norma daxilində sağlam həddə olub ya olmadığını müəyyən etmək üçün istifadə olunan məhşur bir hesablama metodudur.
Bədən kütlə indeksi kilonuzun boyunuza nisbətini əsas götürən bir metoddur. Yəni çəkinizi boyunuzun kvadratına bölməklə alınan saydır.
ADüstur: Çəki / (Boy x Boy)
Bilməlisiniz ki, aldığınız əlavə, artıq çəki köklük yaxud piylənmə demək deyil! Bu hesablama metdu ilə sizdə piylənmə yaxud da sadəcə artıq çəkinin olduğunu asanlıqda müəyyən edə bilərsiniz.
Göstəricilər :
- 18.5 - dən aşağı olarsa az çəkili
- 18.5 - 24.9 arası normal çəkili
- 25 - 29.9 arası kökəlmiş
- 30 - 34.9 arası piylənmə
- 35 - dən yüksək kəskin piylənmə
BMİ-nin məhdudiyyətləri nələrdir?
Dünya Səhiyyə Təşkilatının (WHO) təsnifatına görə 25–29,9 aralığı artıq çəki, 30 və yuxarısı isə piylənmə hesab olunur. Lakin elmi ədəbiyyat vurğulayır ki, BMİ əzələ kütləsi ilə yağ kütləsini fərqləndirmir — məsələn, çox əzələli idmançılarda BMİ real yağ faizindən yüksək çıxa bilər, əzələ kütləsi az olan insanlarda isə əksinə, real vəziyyətdən aşağı görünə bilər. Bundan əlavə, BMİ bədəndə yağın harada toplandığını göstərmir, halbuki qarın nahiyəsində toplanan yağ digər bölgələrdəki yağdan daha yüksək sağlamlıq riski daşıyır.
Tək ölçü kifayət etmir
Bu səbəbdən müasir klinik yanaşma BMİ-ni tək başına deyil, bel çevrəsi kimi əlavə ölçülərlə birlikdə qiymətləndirməyi tövsiyə edir. BMİ sürətli və pulsuz bir skrininq vasitəsi olaraq faydalı qalsa da, fərdi səviyyədə metabolik sağlamlığın dəqiq göstəricisi deyil — yüksək BMİ-yə malik hər kəsdə mütləq sağlamlıq problemi olmaya bilər, normal BMİ-yə malik bəzi insanlarda isə metabolik risk mövcud ola bilər. Ona görə fərdi qiymətləndirmə üçün diyetoloqla məsləhətləşmək daha etibarlıdır.
Mənbə: Cleveland Clinic, National Institutes of Health (NIH/PMC).